خود ارجاعی یا استناد به خود

خود ارجاعی یا استناد به خود

یکی از مفاهیم حوزه علم‎سنجی، مفهوم خود ارجاعی یا استناد به خود می‌باشد. بسیاری از پایگاه‌‌های استنادی علمی آن‎را عملی غیراخلاقی قلمداد می‌کنند اما برخی دیگر نیز با طراحی یک شاخص سنجش میزان خود ارجاعی، میزان رخداد آن را کنترل می‎کنند. بنابراین خود ارجاعی پدیده‎ای غیراخلاقی در پژوهش نیست اما میزان رخداد آن می‌بایست رقمی معقول باشد.

 

مفهوم خود ارجاعی

خود ارجاعی در دو حالت رخ می‎دهد. در حالت اول نویسنده یک اثر علمی مانند مقاله یا کتاب، عمدتاً به آثار علمی خود که قبلاً انجام داده است اشاره می‌کند. به بیان دیگر، نویسنده اثر علمی در مقاله کنونی خود می‌کوشد تمامی آثار علمی خود را به عنوان یکی از رفرنس‌‍‌های خود قلمداد نماید. به این کار خود ارجاعی می‌گویند. خود ارجاعی اچ ایندکس پژوهشگر را بالا می‎برد و به این دلیل بسیاری از نویسندگان این عمل را انجام می‎دهند.
در حالت دوم که به خود ارجاعی یا استناد به خود در مجلات معروف است، سردبیران مجله به نویسندگان مقالات اعلام می‌دارند که در مقاله خود از مقالاتی که سابقاً در مجله آن‎ها چاپ شده‎است استناد کنند. یکی از مهم‎ترین دلایل اینگونه استناد آن است که هرچه مقالات یک مجله در سایر پژوهش‌ها مورد استناد قرار گیرد باعث می‎شود که ضریب تاثیر مجله بالاتر رود.